Onze historie

5 April 1945, een heugelijke dag in de nog betrekkelijk jonge geschiedenis van Vroomshoop.
Het is de bevrijdingsdag van Vroomshoop. 's-Middags om 12 uur komen onze bevrijders over de Puntbrug Vroomshoop binnen. Het zijn de canadezen van het A squadron van de XII Manitoba Dragoons.
Het ging niet zomaar! De dappere mensen van het verzet, toen behorend bij de BS (Binnenlandse Strijdkrachten) moesten eerst nog de strijd aan binden met een groep Duitse Fallschirmjäger.
De Tonnendijkbrug moest het ontgelden, evenals de Geerijdkburg. Tevens dreigden de Duitsers een vijftigtal Vroomshoopse burgers, waaronder vrouwen en kinderen, te fusilleren langs het Zwolsekanaal. Als de Canadezen naderen weten de Duitsers dat ze zich gewonnen moeten geven.
Een tragedie wordt geen werkelijkheid, men laat de gijzelaars vrij, maar een andere tragedie voltrekt zich, al eerder op deze dag van bevrijding wel.
De dan 26-jarige Gerrit Jan Kerkdijk van de BS groep Daarlerveen, wil zich aansluiten bij deBS groep Vroomshoop Hij wordt bij de het stroomkanaal bij de Puntbrug dodelijk gewond door geweervuur van de Duitsers.
In het boekje “Vroomshoop bevrijd”, door het 4 mei comite Vroomshoop uitgegeven begin 1990, is deze bewogen geschiedenis terug te vinden. Dit boekje is in z’n geheel gedigitaliserd op deze website.

Ontstaan 4 mei comité Vroomshoop het initiatief daartoe wordt in 1997 genomen door de Vroomshoper Joop Prins.
Vanwege eigen ervaringen in een Japans concentratiekamp in het voormalig Nederlands Indië, waar hij zijn vader verloor, heeft hij in 1985 eens wat meningen gepeild of het zinvol zou zijn om ook in Vroomshoop een geroganiseerde dodenherdenking te gaan houden.
Tot dan toe kende Vroomshoop geen georganiseerde dodenherdenking.
Wel was enkele jaren na de bevrijding een monmument (klok met zuil) bij de Tonnendijkbrug gerealiseerd.
Er bleek wel degelijk een draagvlak voor dit initiatief te zijn en vanuit verschillende achtergronden en motieven sloten Hendrikus Wekamp, Jans Becker, Hans Nieboer en Jan Telman zich bij Joop prins aan en vanaf dat moment was het 4 Mei comité Vroomshoop een feit.
Veel werk moest toen nog verzet worden. In het jaar 1988 werd gestart te maken met de jaarlijks terugkerende dodenherdenking. De driehoek Openbare bibliotheek, Algemene Begraafplaats en de Aula "Silentium" werd gekozen als plaats om deze herdenking te gaan houden.
Het lukte het comité om de eerste herdenking te laten plaats vinden op 4 mei 1988.
De grote opkomst door jong en oud was een stimulans voor het comité om verder te gaan. Er lagen al snel plannen om te komen tot een nieuw monument voor vrede, vrijheid en recht.
De Hammer kunstenaar Kees Huigen werd gevraagd om een ontwerp te maken.
Zijn inspiratie, creativiteit en positieve enthousiasme voor het idee van een monument is terug te vinden in het ontwerp, het huidige V-monument. Het monument kreegg in bronzen letters de tekst: “Gedenk hen die vielen voor vrede, vrijheid en recht”.
De toenmalige gemeente Den Ham stelde grond beschikbaar en het Comité benaderde de bevolking, middenstand en bedrijfsleven voor het financiële gedeelte, terwijl er ook aan fondsenwerving werd gedaan.
In minder dan een jaar tijd had men de benodigde middelen (f. 40.000) bijeen om het ontwerp van een V-monument ook daadwerkelijk te kunnen verwezenlijken. Begin februari 1990 ging het aannemersbedrijf Marsman uit Vroomshoop aan de slag en in ruim een maand is het monument klaar.
Op 12 april 1990 werd het monument onder grote belangstelling onthuld door Mr. J.A.M. Hendrikx, Commissaris der Koningin in Overijssel. Het plein waar het V-monument stond, kreeg ook een toepasselijke naamgeving: het Vredesplein.

Vanaf het begin is het monument jaarlijks geadopteerd door een basisschool in Vroomshoop.
Dit was een eerste aanzet om de jeugd te betrekken bij het herdenken op 4 mei. Ook waren er in 1990, evenals in 1995 en inj 2000 Canadese oudstrijders aanwezig bij de herdenking op 4 mei.
Een speciale priovinciale organisatie "Welcom Again Veterans" hield zich bezig met een programma voor deze oudstrijders, waarvan er elk jaar een aantal naar Nederland kwamen en mogelijk nog komen.
Ook plaatselijk hield het 4 mei comité zich met de opvang van deze veteranen bezig.
Daartoe werd een speciale wergroep gevormd, die kon rekenen op de daadwerkelijke steun van vele gastgezinnen in Vroomshoop en de directe omgeving.
Voor de enthousiaste Canadezen werd op en rondom 4 mei een aansprekend programa ontwikkeld.
In 2001 waren Dr. Z.A. Czubinski, hoofd van de consulaire afdeling van de Poolse ambassade en oud-bevrijder Bruno Majkowski aanwezig bij de herdenking op 4 mei bij het V-monument. Hiermee werd de rol van de poolse bevrijders in 1945 onderstreept.

Het nieuwe V-monument was echter niet het eerste monument in Vroomshoop.
Op maandag 6 september 1948 werd op de hoek van de Hoofdstraat-Hammerstraat bij de Tonnendijkbrug ter herinnering aan de bevrijding een monument onthuld.
Op een stenen zuil met opschrift "1940-1945" bevindt zich een electrische klok.
Ook dit monument is destijds tot standgekomen door de inzet van een plaatselijk comité en werd destijds onthukld door burgemeester G. Bramer van de gemeente Den Ham.
Door herziening van de bestemming op de hoek Hoofdstraat-Hammerstraat moest deze zuil met klok midden jaren '90 het veld ruimen.
Dit was een doorn in het oog van het 4 mei-comité Vroomshoop en van vele burgers.
In overleg met de gemeente Den Ham en na renovatie door de gemeente, heeft deze zuil een nieuwe plaats gevonden in het plantsoen voor de aula "Silentium" aan het Vredesplein.
Op 27 april 1998 is deze zuil opnieuw onthuld door de toenmalige burgemeester mr. W. Meulman en door Jaap Kottier.  Hiermee heeft het Vredesplein in Vroomshoop een centrale plaats gekregen in het jaarlijks herdenken.
Op een speciale informatiezuil op het Vredesplein wordt de geschiedenis en betekenis van de beide monumenten uiteengezet. Tesamen met een renovatie van het V-monument is deze informatiezuil door leerlingen van het Bovo en het Noordik gerealiseerd.